Tin Giáo Phận Long Xuyên

NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM

TỪ CHẶNG ĐƯỜNG 50 NĂM GIÁO PHẬN LONG XUYÊN LOAN BÁO TIN MỪNG

 

              Giáo phận đang cử hành Kim Khánh Thành Lập. Sứ Vụ Loan Báo Tin Mừng cũng đã có lịch sử 50 năm mà chúng ta vừa nghe tường trình với 3 giai đoạn. Giai đoạn I từ năm 1960 đến 1975. Giai đoạn II từ năm 1975 đến 2003. Và giai đoạn III từ năm 2003 đến nay. Bài thuyết trình này như một gợi ý để ta có thể rút ra những bài học kinh nghiệm từ chặng đường 50 năm giáo phận Long Xuyên loan báo tin mừng,

             1.Theo dòng lịch sử của giáo phận, Sứ vụ loan báo tin mừng của giáo phận Long Xuyên cũng là một dòng chảy tuỳ theo bối cảnh; Những bối cảnh cụ thể lần lượt là

o          Bối cảnh của giai đoạn I là một giáo phận mới thành lập với sự phong phú về truyền thống biểu lộ niềm tin, truyền thống của các họ đạo miền Nam và truyền thông của các giáo xứ miền Bắc. Song song với biến cố thành lập giáo phận Long Xuyên là biến cố công Đồng Vaticano II, được coi như một Lễ Hiện Xuống Mới trên giáo hội Công Giáo thể kỷ XX. ĐGM tiên khởi của giáo phận Micae Nguyễn Khắc Ngữ là nghị phụ Công Đồng và đã tích cực áp dụng công đồng vào việc tổ chức và điều hành giáo phận, trong đó có sứ vụ Loan Báo Tin Mừng. Sứ vụ Loan Báo Tin Mừng của giáo phận được thực hiện trong hoàn cảnh xã hội, chính trị của nền đệ I và đệ II Cộng Hòa của miên Nam Việt Nam. Trong giai đoạn này, sứ vụ Loan Báo Tin Mừng được điều hướng bởi sắc lệnh “Đến Với Muôn Dân - Ad Gentes” và tông huấn “Loan Báo Tin Mừng – Evangelii Nuntiandi”.

o          Bước sang giai đoạn II là bối cảnh của một nước Việt Nam thống nhất với chế độ Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam do đảng Cộng Sản lãnh đạo. Trong bối cảnh này, ĐGM Gioan Baotixita Bùi Tuần được sai đến để tiếp tục sứ vụ Loan Báo Tin Mừng. Sứ vụ Loan Báo Tin Mừng trong giai đoạn này được điều hướng bởi bức thư chung của HĐGMVN năm 1980 với chủ đề sống phúc âm giữa lòng dân tộc vì hạnh phục của đồng bào.

o          Bước sang giai đoạn III là bối cảnh cũng còn của thể chế Xã Hội Chủ Nghĩa nhưng đã cởi mở với thế giới và theo nền kinh tế thị trường. Trong bối cảnh này, ĐGM Giuse Trần Xuân Tiếu được sai đến để thi hành sứ vụ Loan Báo Tin Mừng trên phần đất của miền đồng bằng sông Cửu Long này. Sứ vụ Loan Báo Tin Mừng trong giai đoạn này được định hướng bởi đường hướng của Liên Hiệp Các Hội Đồng Giám Mục Á Châu, của thông điệp “Sứ Vụ của Đấng Cứu Chuộc - Missio Redemptoris”, và của tông huấn “Giáo Hội Tại Á Châu – Ecclesia in Asia”

             2.Ảnh hưởng của các chủ chăn của giáo phận trên sứ vụ Loan Báo Tin Mừng là không thể chối cãi.

o          ĐC Micae (1960-1975): Sự nhiệt tình với sứ vụ Loan Báo Tin Mừng đã thúc đẩy Ngài ra đi, gặp gỡ, có tầm nhìn nhằm thiết lập nền tảng cho sứ vụ để có thể đáp ứng nhu cầu của người dân, nhu cầu tinh thần bằng cung ứng giáo dục trường trung tiểu học, đáp ứng nhu cầu thiêng liêng bằng thiết lập các giáo điểm.

o          ĐC Gioan (1975-2003): Sự thao thức truyền giáo thúc đẩy Ngài ra đi, tiếp cận, và hiện diện giữa cộng đoàn dân chúng để có định hướng nhằm chia sẻ nhu cầu của người dân, nhu cầu vật chất cho những người nghèo, nhu cầu tinh thần cho những người mù chữ, nhu cầu thiêng liêng về ơn hoán cải do lòng xót thương của Thiên Chúa.

o          ĐC Giuse (2003-nay): Tinh thần trách nhiệm về truyền giáo thúc đẩy ra đi, và qui tụ trong tinh thần tham gia và hiệp thông để kêu gọi tinh thần đồng trách nhiệm của cả giáo phận  nhằm tổ chức và phát huy các sinh hoạt Loan Báo Tin Mừng.

Với sự tiếp nối của các vị Giám Mục lãnh đạo giáo phận, giáo phận đã hình thành được một truyền thống về Loan Báo Tin Mừng, và  với các khẩu hiệu giám mục “Chúa Kitô trong anh chị em – Christus in Vobis”, “Giới răn mới – Mandatum Novum”, và “Để chúng nên Một - Ut Sint Unum” giáo phận có thể hình thành một nền tu đức truyền giáo.

             3.Tùy bối cảnh và con người trong từng giai đoạn, mà sứ vụ Loan Báo Tin Mừng của giáo phận được thi hành với những sắc thái riêng biệt:

o          Giai đoạn I: Trong bối cảnh xã hội và chính trị của thể chế Cộng Hòa Miền Nam Việt Nam, giáo phận thiết lập những nền tảng cho sứ vụ Loan Báo Tin Mừng của giáo phận, đặc biệt tập chú vào việc đào tạo nhân sự cho sứ vụ. Do bối cảnh của giai đoạn này, song song với việc làm hồi sinh các giáo điểm và thiết lập thêm các giáo điểm mới, sứ vụ Loan Báo Tin Mừng được thực hiện thông qua việc giáo dục trường trung tiểu học được xây dựng rải rác trong giáo phận.

o          Giai đoạn II: Trong bối cảnh của Xã Hội Chủ Nghĩa, sứ mạng Loan Báo Tin Mừng được định hướng là đi vào chiều sâu nội tâm để làm chứng nhân bằng hiện diện để chia sẻ cuộc sống yêu thương phục vụ. Trong giai đoạn này, người truyền giáo, tiên phong là ĐGM giáo phận, phải là người ra đi, đến gặp và hiện diện giữa cộng đoàn dân chúng. Nhiều giáo điểm được thiết lập và có sự hiện diện của linh mục hay đại chủng sinh.

o          Giai đoạn III: Trong bối cảnh của một thể chế cởi mở và giáo phận hướng về Năm Kim Khánh Thành Lập Giáo Phận, sứ mạng Loan Báo Tin Mừng được định hướng là “Tái rao giảng tin mừng để đến với muôn dân”. Trong giai đoạn này, sứ vụ Loan Báo Tin Mừng được thực hiện qua chương trình củng cố và phát huy các sinh hoạt tôn giáo của các đoàn thể để gây ý thức về sứ vụ của giáo hội, nhờ đó toàn thể giáo phận là một cộng đoàn các nhà truyền giáo.

Mỗi giai đoạn mang một sắc thái riêng biệt; riêng biệt nhưng không kình chống và loại trừ nhau; trái lại chúng tìm đến nhau và bổ sung cho nhau, để tạo nên một sự phong phú trong truyền thống Loan Báo Tin Mừng của giáo phận.

            4.Vai trò của các linh mục trong sứ vụ Loan Báo Tin Mừng: Nói chung, từ sự nhiệt tình của các ĐGM về sứ vụ Loan Báo Tin Mừng, và nhờ luôn đuợc nhắc nhở về trách nhiệm đối với sứ vụ, các linh mục ý thức và tích cực góp phần mình vào sứ vụ Loan Báo Tin Mừng, đặc biệt là các linh mục được đặc cách phụ trách Loan Báo Tin Mừng. Do hoàn cảnh lịch sử và xã hội, các linh mục hiện diện, thiết lập các tương quan, chia sẻ cuộc sống với người dân trong yêu thương và phục vụ cho hạnh phúc của người dân (Phát triển điều kiện sống của dân nghèo, mù chữ, bệnh tật…). Do chính sách cởi mở hơn của chính quyền và do nền kinh tế có phát triển, các linh mục cộng tác với chính quyền và các tôn giáo bạn cũng như dân chúng địa phương thực hiện các công trình phúc lợi nhằm phục vụ ngừơi dân có một cuộc sống thăng tiến hơn (trừơng học, cầu đường, trạm ý tế, quĩ học bổng, lưu xá…).

Tuy nhiên, cần phải khách quan nhận định rằng do nhiều yếu tố của lịch sử, của xã hội, và của con người, chương trình Loan Báo Tin Mừng của giáo phận từ năm 1975 cho đến nay chưa có một kế hoạch chung (chiến lược và chiến thuật) cho cả giáo phận. Từ đó có những hệ quả cho các linh mục: Sự nhiệt tình truyền giáo không đồng đều và không được nung đúc để ý thức trách nhiệm và đồng trách nhiệm. Chương trình nhằm truyền giáo có tính cách cá nhân của linh muc. Và một số linh mục ngại dấn thân vào chương trình Loan Báo Tin Mừng của giáo phận.

         5. Việc huấn luyện Loan Báo Tin Mừng: Tùy từng hoàn cảnh, giáo phận thể hiện sự quan tâm đến việc huấn luyện nhân sự cho Sứ Vụ Loan Báo Tin Mừng. Giai đoạn I, giáo phận quan tâm huấn luyện truyền giáo cho các đại chủng sinh qua chương trình học hỏi và thực tập truyền giáo các kỳ nghỉ hè. Giai đoạn II, giáo phận huấn luyện cho các đại chủng sinh ứng viên linh mục bằng gửi các thày đến sống và hoạt động tại các giáo điểm truyền giáo. Giai đoạn III, việc huấn luyện Loan Báo Tin Mừng vẫn đóng khung trong các đại chủng sinh, đặc biệt là các chủng sinh vừa tốt nghiệp chủng viện, trước khi chịu chức phó tế. Như vậy, việc huấn luyện Sứ Vụ Loan Báo Tin Mừng có nhiều giới hạn, giới hạn về nhiều lãnh vực. Chính vì thế, giáo dân vẫn giữ quan niệm cho rằng sứ vụ Loan Báo Tin Mừng là nhiệm vụ của hàng giáo sĩ, tu sĩ và chủng sinh.

         6.Về cách thế thi hành sứ Vụ Loan Báo Tin Mừng: cũng tùy từng hoàn cảnh mà giáo phận có cách thế để thi hành sứ vụ. Giai đoạn I là lập nền tảng, nên mở các trường trung tiểu học là cách thế được ưu tiên chọn lựa, Giai đoạn II, sự hiện diện để phục vụ và chia sẻ cuộc sống với đồng bào là cách thế được thực hiện cho việc Loan Báo Tin Mừng. Giai đoạn III, cách thế được chọn lựa để giáo phận thi hành sứ vụ Loan Báo Tin Mừng là đối thoại. Tuy nhiên, cả ba giai đoạn, công cuộc làm hồi sinh các giáo điểm cũ và thiết lập thêm các giáo điểm mới được thực hiện song song với việc mở trường, hiện điện và đối thoại. Ngoài ra, việc cầu nguyện, hy sinh và đóng góp cho công cuộc Loan Báo Tin Mừng luôn luôn được nhắc nhở mọi thành phần dân Chúa thực hiện

        7. Thách đố từ những con số:

         Số giáo dân Năm 1960 là :93.777 người trong tổng số dân cư là 1.214.756  chiếm 7,2 %; Năm 2010, tổng số giáo dân là: 218.088 người, trong tổng số dân cư là 5.098.912 người:, chiếm 4,28%

         Chúng ta đã tăng thợ, tăng đồng, nhưng theo tỷ lệ thì không tăng lúa. Lý do tại sao?

Lm. Giuse Trần Văn Toản